xe2x80x9cHoe gaat het met de contactlenzen?xe2x80x9d vroeg ik aan mijn jongste dochter.

Afgelopen donderdag ging ze voor de gezelligheid met mij mee naar Hans Anders. Omdat ze twijfelde over haar ogen, liet zij deze ook opmeten. Het resultaat loog er niet om: xc3xa9xc3xa9n oog was zelfs -1.25! Omdat zij per se geen bril wil, was de keus vrij gemakkelijk: ze gaat contactlenzen nemen.

De volgende dag al kon zij de lenzen halen bij de opticien. Ze kreeg instructies mee over het in- en uitzetten, het onderhoud en hoe met make-up te handelen.

Omdat ze een paar dagen naar haar zus ging, heb ik de eerste perikelen van het indoen en na een paar uur weer uitdoen niet meegemaakt. Ik was wel heel benieuwd hoe het zicht met de lenzen was.

Dat kon ze perfect uitleggen. Ze ging er eens even goed voor zitten. xe2x80x9dNou, tot mijn kniexc3xabn is het zicht goed, net zo als normaal. Maar als ik dan naar de grond kijk, is het anders. Ik weet het niet hoor, maar normaal is dat wazig. Maar als ik nu naar de grond kijk, lijkt deze zo dichtbijxe2x80xa6xe2x80xa6xe2x80xa6xe2x80x9d

De contactlenzen zijn dus echt hard nodig J

Opeens besefte ik het: toen mijn moeder mijn leeftijd had, had zij al twee kleinkinderen.

Mijn 8 jaar oudere zus heeft al 5 kleinkinderen. Exc3xa9n daarvan heeft helaas maar een paar uur mogen leven, des te meer zal zij dankbaar zijn voor 4 gezonde kleinkinderen.

Altijd heb ik beseft dat er een generatie tussen haar en mij zit. Grootmoederschap zit er voor mij dus nog niet in. Maar ik zie wel dat er steeds meer mensen van mijn generatie grootouder worden.

Ik wil ooit wel grootmoeder worden. Maar nu nog niet . Niet alleen omdat ik mijzelf nog lang niet in deze rol zie. Maar ook omdat ik hoop dat mijn dochters alleen nog de verantwoording voor zich zelf nemen en niet voor een ander, een klein afhankelijk wurmpje.

Maar als ik dan haar zie met haar prachtige dochterxe2x80xa6..dan twijfel ik aan mijn eigen argumentenxe2x80xa6xe2x80xa6

Tijd heelt alle wondenxe2x80xa6..

Verdriet slijt met de tijdxe2x80xa6.

Je zult het een plekje moeten gevenxe2x80xa6..

Het zal wennenxe2x80xa6.

Woorden die nxc3xa1 31 maart 1990 tegen mij gezegd werden. Ik kon niets met die woorden. Ze leefden niet voor mij. Net zoals Manon niet leefde en dat was al wat belangrijk was.

Het leven is verder gegaan. Ik ben verder gegaan met mijn leven. Een leven waarin nog heel veel moois is gebeurd.

Maar waarom stond ik vanmorgen -20 jaar later- dan ineens heel hard te huilen om het gemis? Waarom voelde het als gisteren?

De wond voelde weer versxe2x80xa6.de tijd heeft niets gedaan.

Het verdriet kwam hard binnenxe2x80xa6xe2x80xa6niets geen slijtage.

Het heeft inderdaad een plekxe2x80xa6..er is een gapend gat in mijn hart.

Het went nooitxe2x80xa6xe2x80xa6xe2x80xa6xe2x80xa6

Gisteravond was ik in het Gelredome. Een optreden van Eric Clapton en Steve Winwood. Op papier een ijzersterke combi. In februari heb ik twee tickets hiervoor gekocht en kon de voorpret beginnen.

De voorpret heb ik zeker gehad. Maar wat viel het optreden tegen! Een vaste playlist die ik al van internet had gehaald. Totaal geen interactie met het publiek wat mij het gevoel gaf om compleet overbodig te zijn. Ze vinden het leuk om muziek te maken maar of er nu wel of niet iemand luistert, maakt geen hout uit. Steve Winwood die geheel heeft ingeboet aan stem, wat xe2x80x9cgoedgemaaktxe2x80x9d wordt door de snerpende gitaarsolo xe2x80x99s van Clapton. Nummers die onnodig lang werden uitgespeeld. Het was geen goede compensatie en onze oren hadden er onder te lijden. Jammer, want zeker Clapton kan zoveel meer.

Vandaag was ik in een klein cafxc3xa9 in Klarendal in Arnhem. De vaste maandelijkse muziekmiddag. Twee jonge vrouwen die muziek maken vanuit hun hart. Eenvoudig, maar door de goede teksten heel sterk. Bij xc3xa9xc3xa9n nummer voelde ik de tranen komen, het raakte mij. Zij maken muziek vanuit hun hart. En zij raakten mij in mijn hart.

Wat een verschil met gisteravond! Ik heb xe2x82xac 53,00 per persoon betaald om twee wereldsterren totaal [i]zielloos[/i] mogen te zien performen.
Vandaag heb ik gratis twee anonieme vrouwen de hemel mogen zien bestormen.

Ik weet wel waar ik voor kies. De dames die met hun pakkende teksten vandaag een klein gezelschap wisten te boeien, hebben mijn hart gestolen. De verwende wereldsterren zijn voor mij van hun voetstuk gevallen.

En die twee wereldsterren? Ach, ook ik heb geleerd van deze ervaring. Ik ga niet meer voor grootsxe2x80xa6..geef mij maar de kleine setting.

En niet alleen hun muziek, ook hun verhaal achteraf heeft mij veel meer gegeven dan heel het optreden van de z.g.g wereldsterren in het Gelredome…..

Ik zie mijn kind, ik zie mij zelfxe2x80xa6xe2x80xa6.

Iedere ouder wenst voor haar/zijn kind een leven met zo min mogelijk hobbels. Elke hobbel die ik zelf heb genomen, wens ik mijn kinderen niet toe.

Nu moet mijn jongste dochter over een hobbel, waar ik zelf op haar leeftijd heel veel moeite mee had. Haar vriend gaat voor een half jaar stage lopen in het buitenland. Ze hebben xe2x80x9cpasxe2x80x9d vier maanden een relatie en nu al zoxe2x80x99n lange verwijdering.

Ik weet hoe moeilijk dat is. Beiden leven door in hun eigen leven terwijl er geen samenzijn kan zijn. Beiden moeten sterk in hun schoenen staan om deze tijd door te komen.

Mijn jongste dochter is xc3xa9cht gek op haar vriend. Zij, die mensen met moeite toelaat in haar leven, gaat stralen als zij het over hem heeft. Nu moet zij het een half jaar zonder hem stellen.

Ik zie mijn kind, ik zie mij zelfxe2x80xa6..

Deze hobbel zijn mijn ex-man en ik goed doorgekomen. Andere hobbels helaas niet.

Ik hoop vurig dat ook mijn dochter deze hobbel, sxc3xa1men met haar vriend, goed door zal komen. En dat al die andere hobbels haar bespaard blijven!

Ik was er totaal niet op voorbereid.

Tuurlijk, ik had afgesproken om even langs te gaan bij mijn oudste dochter in Ridderkerk. Dat was al een week geleden beklonken. Het was mooi te combineren met de 2e helft die nog gespeeld moest worden van de wedstrijd Feyenoord-Vitesse en waar wij nog de kaarten voor hadden. Omdat ik op 31 maart graag al mijn dochters in mijn nabijheid wil hebben, was het een mooie aanleiding om haar thuis op te zoeken.

Maar op xc3xa9xc3xa9n ding had ik niet gerekend. Op het moment dat wij de wijk in reden, gebeurde het. Ik was 20 jaar terug in de tijd. Ik zag mijzelf weer wandelen met loopgips achter de buggy waarin Leontine met haar gipsen beentje zat. Ik hoorde het gefluister achter mijn rug, ik zag de steelse blikken. xe2x80x9cDat is dat vrouwtje, weetje wel, van dat ongeluk.xe2x80x9d Ik kreeg het even Spaans benauwd.

Alles in de wijk waarin mijn dochter nu woont, ademt mijn verleden. Dat bleek ook toen wij met mijn dochter en haar vriend naar de Chinees op loopafstand van haar huis gingen. De eigenaresse herkende mij en praatte honderduit. Het voelde als een warme deken en als een thuiskomen.

Op weg naar De Kuip reden we op mijn verzoek een alternatieve route. We kwamen langs de plek waar Manon overleden is. Heel toepasselijk en belangrijk voor mij op deze dag.
Na de wedstrijd reden we de kortste route naar de snelweg. Zonder dat ik er van te voren erg in had, reden we langs het crematorium met het strooiveld waar de as van Manon verstrooid is.

Het was af. Deze dag was af. Onbedoeld heeft het zo moeten zijn en het voelde goed. Onvoorbereid, af en toe schokkend maar ook troostend.

Dit was echt haar dagxe2x80xa6xe2x80xa6.

31 maart 2010

Lieve Manon,

Dit nummer heb ik altijd als een dialoog tussen ons twee gezien (waarin jij de rol van de oudere ziel hebt). Het maakte mij opstandig maar het kon mij ook kalmeren. Het relativeerde maar liet ook het oneerlijke van ons afscheid zien.

Jij en ikxe2x80xa6.nooit hebben wij ons afscheid kunnen uitpraten. Ineens was jij er niet meer. Ineens kon ik er niet meer zijn voor jou.

Jouw twee fantastische zussen laten zien wat ik gemist heb bij jou. Wat ik nog steeds mis bij jou. Maar ook wat jij van mij hebt moeten missen.

Ik weet zeker dat anderen dat hebben proberen goed te maken. En hoe ze mij xe2x80x9cafgeleverdxe2x80x9d hebben, weet ik zeker dat het bij jou ook goed gelukt is.

Ik heb je twee keer mogen zien als kind. Kom je nu ook nog eens een keer bij me als volwassen vrouw, alsjeblieft? 

Het maakt ons abrupte afscheid voor mij wat draaglijker. Want nooit meer duurt ook nu heel erg langxe2x80xa6xe2x80xa6

Mama

En weer was er gisteren een discussiexe2x80xa6xe2x80xa6.een discussie die ik al zo vaak gevoerd heb en waar ik altijd verdrietig van word.

Hoe leg je mensen uit dat het verdriet om het verlies van een kind niet in gradaties uitgedrukt kan worden?

Gisteren moest ik aanhoren dat verdriet om een vermoord kind erger is dan een kind dat door een ongeluk om het leven komt. En het verlies van een kind wat verongelukt is, is erger dan het verlies van een kind wat overlijdt door een ziekte.

En dan het onvermijdelijke clichxc3xa9xe2x80xa6..het verdriet om een kind wat geleefd heeft, is zwaarder dan wanneer het kind wel 9 maanden in je buik heeft gezeten maar nooit heeft mogen ademen. En wanneer een kind van bijna 50 jaar sterft, moet het verdriet van de moeder die haar kind naar het graf moet brengen minder zijn.

Hoe kunnen wijxe2x80xa6en dan bedoel ik alle ouders van overleden kinderen, duidelijk maken dat het door de buitenwereld in hokjes brengen van verdriet niet werkt?

Het verdriet is erxe2x80xa6.punt uit! Het is zxc3xb3 tegennatuurlijk om je kind voorgoed weg te moeten brengenxe2x80xa6xe2x80xa6.

Met het sterven van je ouders, sterft er een stuk verleden. Met het sterven van je kind, sterft er een groot deel van je toekomstxe2x80xa6xe2x80xa6xe2x80xa6

Vandaag drong het ineens keihard tot mij door: ik ben 47!

Vroeger was dat een leeftijd waarop je oud was. Het grotouderschap kwam al om de hoek kijken. De beste jaren achter de rug en je werd gezien als de oudere in de maatschappij. In ieder geval al zwaar op middelbare leeftijd.

Zo voel ik mij totaal niet. Ik kan mij inleven in de denkwereld van mijn dochters. Niet omdat ik zo inlevend ben, maar omdat ik mij vaak nog zo voel zoals zij zich voelen.

Er is wel een belangrijk verschil. Ik draag de jaren van levenservaring mee. Zie sneller de consequenties van beslissingen. Die ervaring laat ik wel meewegen, maar het is niet doorslaggevend.

Nee, want af en toe voel ik mij nog steeds de impulsieve meid van vroeger. Ga ik er ook voor, duik er roekeloos in.

Een keerzijde hiervan is, dat ik wel de rust en balans van de gemiddelde leeftijdgenoot mis. En daarom voel ik mij ook nog steeds in een achtbaan van emoties. Lang heb ik gedacht dat dit verkeerd was, dat ik iets fout deed.

Vandaag zat ik dus te denken: je bent 47, doe eens normaal en doe eens rustig aan. Je bent tenslotte al van middelbare leeftijd.

Tegelijkertijd kwam het besef dat normaal en rustig doen helemaal niet bij mij passen. Dat ik mijzelf toe mag staan om impulsief te zijn, om niet in de vaste sporen te gaan. Dat ik mijn eigen weg mag gaan. En als dat een weg is die niet bij mijn leeftijd past, die niet volgens het gangbare patroon is, dan zij dat maar zo.

Ik ben 47. Ik ben oud genoeg om mijn eigen weg te gaan. Ik ben jong genoeg om mijn eigen weg te gaan.

47. Het is een leeftijd. Het is mijn leef-tijd!

Aan het einde van het jaar wil ik toch terugblikken op dit jaar.

Dit jaar was een jaar waarin mijn leven voortkabbelde en toch veel gebeurde.

Dit jaar heb ik de huisarts regelmatig bezocht. Het begon met een val van de trap op 5 januari. Weken heb ik op krukken rond gestrompeld omdat mijn voet/enkel behoorlijk gekneusd was. De rest van het jaar ben ik aan het kwakkelen geweest met mijn gezondheid. Niets ernstigs, maar steeds was er wel iets.

Dit jaar hebben zich nieuwe vriendschappen ontwikkeld die ik koester.

Dit jaar is mijn jongste dochter volwassen geworden. Niet alleen in leeftijd; ze heeft een spoedontwikkeling doorgemaakt in de 5 maanden die zij zelfstandig in Spanje woonde.

Dit jaar heeft mijn oudste dochter een nieuwe relatie gekregen. Haar beste vriend werd xe2x80x9chaarxe2x80x9d vriend. Iedereen in hun omgeving zag het aankomen, zij zelf kregen het als laatste door. Ik heb er een leuke schoonzoon bij gekregen en ben heel blij met hem.

Dit jaar is er op mijn werk heel veel anders geworden. Mijn functie is behoorlijk veranderd en in ontwikkeling. Met vallen en opstaan en met heel veel collegiale hulp begint het nu een beetje vorm te krijgen.

Dit jaar ben ik gaan sporten. Van niets doen ineens zoxe2x80x99n 3 xc3xa0 4 keer per week naar Curves gaan. Ik heb er lol in en het heeft al een behoorlijk resultaat opgeleverd.

Dit jaar heeft mijn relatie heel wat ups en downs gekend. Gelukkig hebben de ups de overhand gehad. Voor mij is nog steeds overduidelijk dat ik zielsveel van mijn vriend houd.

Dit jaar is mij pijnlijk zichtbaar geworden dat ik mijzelf soms een beetje vergeet. Mijn lichaam heeft dat overduidelijk aangegeven door behoorlijk wat stressgerelateerde klachten.

Volgend jaarxe2x80xa6xe2x80xa6ach, ik kan mijzelf zoveel voornemen. Maar zoals met de meeste voornemens verdwijnen die eind januari al in de vuilnisbak.

Het enige wat ik kan doen, is elke dag opnieuw mijn best doen. Zonder mijzelf teveel druk op te leggen, maar wel te genieten van het moment. Want als ik mijn ogen goed open houd, is er elke dag wel minimaal xc3xa9xc3xa9n moment om te genieten.

Volgend jaar hoop ik dat ik aan het einde van het jaar in volle tevredenheid terug zal kunnen kijken op het afgelopen jaar.